De arbeidsmarkt verandert. Met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) worden de regels rondom het ter beschikking stellen van arbeidskrachten aangescherpt. De wet treedt op 1 januari 2027 in werking en moet misstanden op de flexibele arbeidsmarkt tegengaan. Denk hierbij aan onderbetaling, slechte arbeidsomstandigheden en oneerlijke concurrentie. Tegelijkertijd moet de wet zorgen voor een betere bescherming van werknemers, en in het bijzonder van arbeidsmigranten.
Maar wat betekent de Wtta concreet voor organisaties die personeel uitlenen én voor werkgevers die personeel inhuren?
Wat houdt de Wtta in?
De Wtta introduceert een verplichte toelating voor bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Dit geldt onder meer voor uitzendbureaus, detacheerders en payrollbedrijven.
Om arbeidskrachten te mogen blijven uitlenen, moeten organisaties aantonen dat zij aan verschillende wettelijke voorwaarden voldoen. De uitvoering van het toelatingsstelsel komt in handen van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). De NAU beslist namens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de toelating van uitleners. Daarnaast wijst de NAU inspectie-instellingen aan die controleren of uitleners aan de geldende wet- en regelgeving voldoen.
De NAU houdt daarnaast een openbaar register bij waarin zichtbaar is welke uitleners zijn toegelaten. Zo kunnen organisaties die personeel inhuren controleren of een uitlener over de vereiste toelating beschikt.
Het doel is helder: alleen organisaties die aan de gestelde eisen voldoen, mogen arbeidskrachten ter beschikking stellen.
Aan welke voorwaarden moeten uitleners voldoen?
Om toegelaten te worden, moeten uitleners aan verschillende voorwaarden voldoen. Belangrijke verplichtingen zijn onder andere:
- Een waarborgsom van € 100.000
- Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag)
- Aantonen dat de organisatie de geldende wet- en regelgeving naleeft, waaronder regels rondom arbeidsvoorwaarden en loonbetaling
De Wtta vraagt daarmee niet alleen om een goede administratie, maar ook om aantoonbare beheersing van processen en naleving van wet- en regelgeving.
Voor bestaande uitleners geldt bovendien een overgangsregeling. Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij gebruikmaken van een eenmalige toelatingsprocedure waarbij onder meer het SNA-keurmerk een rol speelt.
Ook inleners krijgen met de Wtta te maken
De gevolgen van de Wtta beperken zich niet tot uitzendbureaus en andere uitleners. Ook werkgevers die personeel inhuren, krijgen een belangrijke verantwoordelijkheid.
Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners alleen nog samenwerken met uitleners die over de vereiste toelating beschikken. Inleners kunnen in het openbare register controleren of een uitlener is toegelaten. Werk je toch met een niet-toegelaten uitlener, dan kun je als inlener eveneens met een boete worden geconfronteerd.
Het controleren van je samenwerkingspartners wordt daarom belangrijker. Het is verstandig om niet pas bij de start van de handhaving naar je huidige leveranciers te kijken, maar hier tijdig mee aan de slag te gaan.
Belangrijke momenten richting 2027 en 2028
De invoering van de Wtta verloopt in verschillende fases. De belangrijkste momenten zijn:
- 1 november – 31 december 2026: bestaande uitleners kunnen zich aanmelden voor de overgangsregeling.
- 1 januari 2027: de Wtta treedt in werking.
- 1 mei – 30 juni 2027: volgens de huidige planning kunnen uitleners hun aanvraag voor toelating indienen. Afhankelijk van de situatie kan daarbij een inspectierapport of een geldig SNA-keurmerk worden gebruikt.
- 1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie start met de handhaving van de toelatingsplicht. Vanaf dat moment mogen uitleners zonder toelating geen arbeidskrachten meer ter beschikking stellen en mogen inleners alleen nog samenwerken met toegelaten uitleners.
Let op: de overheid geeft aan dat de planning van onderdelen van het toelatingsproces nog kan wijzigen. Voor actuele informatie is het daarom verstandig om de officiële informatie van de NAU en Rijksoverheid te volgen.
Wat betekent de Wtta voor zzp’ers?
Een zzp’er die zelfstandig een opdracht uitvoert voor een opdrachtgever, valt in beginsel niet onder de Wtta. De Wtta richt zich op het ter beschikking stellen van arbeidskrachten.
De situatie kan anders zijn wanneer iemand via een intermediair wordt ingezet en feitelijk ter beschikking wordt gesteld aan een derde. In dat geval is het belangrijk om naar de volledige constructie en de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden te kijken.
Voor zzp’ers is het daarom vooral belangrijk om duidelijkheid te hebben over de manier waarop een opdracht is ingericht en welke rol de opdrachtgever en eventuele intermediair daarin hebben.
Waarom is dit onderscheid belangrijk?
De Wtta is bedoeld om misstanden rondom het ter beschikking stellen van arbeidskrachten tegen te gaan. Vanaf 1 januari 2027 treedt de wet in werking en vanaf 1 januari 2028 wordt de toelatingsplicht actief gehandhaafd. Zowel uitleners als inleners krijgen hiermee te maken.
Voor zzp’ers betekent dit vooral dat het onderscheid tussen zelfstandig ondernemerschap en terbeschikkingstelling belangrijk blijft. Een opdrachtgever of intermediair zal mogelijk kritischer kijken naar de manier waarop een zzp’er wordt ingezet en naar de gemaakte afspraken.
De Wtta is overigens niet hetzelfde als de regels rondom schijnzelfstandigheid. Het gaat om twee verschillende wettelijke kaders. Bij schijnzelfstandigheid staat de vraag centraal of iemand daadwerkelijk als zelfstandige werkt of feitelijk werknemer is. De Wtta richt zich op het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. In de praktijk kunnen beide onderwerpen wel met elkaar samenhangen.
Goed voorbereid op de Wtta
De invoering van de Wtta brengt veranderingen met zich mee voor zowel uitleners als inleners. Tijdige voorbereiding helpt om verrassingen te voorkomen en ervoor te zorgen dat je organisatie klaar is voor de nieuwe regels.
Vanzelfsprekend zijn wij hier bij BlueTrail goed op voorbereid en scherp op de ontwikkelingen rondom de Wtta. We helpen je graag om de gevolgen van de nieuwe wet inzichtelijk te maken en je organisatie goed voor te bereiden op de veranderingen.
Heb je vragen over de Wtta of wil je weten wat de nieuwe wet voor jouw organisatie betekent? Neem dan gerust contact met ons op.
Dit artikel is geschreven op basis van de op het moment van publicatie beschikbare informatie over de Wtta. Wet- en regelgeving en de planning rondom de invoering kunnen wijzigen. Aan de inhoud van dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.